مصطفى النوراني الاردبيلي

403

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

غلقى غلقى به فتح غين و سكون لام و كسر قاف و سكون ياى تحتانى و بعضى غلقا به الف در آخر نوشته و آن نزد جمعى علقه يعنى طخشيقون است چنانچه گويند كه نبات آن شبيه به كبر و ساق و برگ آن مدور و در صحراى شيراز بسيار مىرويد و شير بسيار دارد و در شير آن سميّت قاتله است . هر شمشير و كاردى را كه به شير آن آب دهند زخم آن بر هر كس كه برسد به سرعت هلاك شود و چو شير آن بر قوبا طلا كنند ازاله آن كند و به قول جماعتى بيخى است به قدر ترب و نرم و ثمر آن مانند ثمر كبر و مثلث شكل و برگ آن شبيه به ناخن و مدوّر و در جوف ثمر آن چيزى مانند پنبه و تخم آن مانند دانه امرود و سخت و شيرى كه از آن به دست مىآيد ، مسهل قوى به حدّى كه مهلك است و طلاى آن رفع ثآليل نمايد . « 1 » غلقه غلقه درختى است كه به نبات عظيم مشابهت دارد و اهل طايف از آن غذا درست مىكنند و طعم آن تلخ مىباشد و آن را خشك كنند و پس از آن تر نمايند تا آب ، تلخى آن را بگيرد . آنگاه آب آن را دور ريزند و خشك كنند . پس آن را آس كنند يا در هاون بكوبند و به اطراف ببرند . نبات آن به نبات كبر مىماند و رنگ آن خاك فام باشد . در آن قوّت اسهال بغايت زياد است و لعابى كه از آن به وجود مىآيد ، سلاحها را به آن آب دهند ، به هر حيوان كه برسد ، مىكُشد . « 2 »

--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 3 ، ص 244 ؛ تحفه حكيم ، ص 191 . ( 2 ) - ترجمه صيدنه ، ج 1 ، ص 509 .